07 · Gezondheid en gezin

AOW, Wmo, Wlz en pgb in Nederland

AOW is een pensioenroute, terwijl Wmo, Wlz, zorg uit de verzekering en een pgb verschillende vormen van ondersteuning en zorg zijn. Begin bij de organisatie die over de aanvraag beslist.

01

Behandel AOW als een afzonderlijke pensioenaanvraag bij de SVB

AOW is het Nederlandse staatspensioen dat de SVB uitvoert; het is geen gemeentelijke zorgvoorziening. Wie in Nederland woont, krijgt normaal ongeveer vier maanden voor de AOW-leeftijd een brief van de SVB en kan in die vier maanden aanvragen, niet eerder. Ontbreekt de brief wanneer die periode begint, neem dan contact op met de SVB.

Wonen of werken buiten Nederland kan invloed hebben op de aanvraagroute en de opbouw. Wie in het buitenland woont, wordt normaal geadviseerd ongeveer zes maanden voor de AOW-leeftijd te beginnen via de bevoegde pensioeninstantie of SVB-route voor het land. Meld perioden in het buitenland en controleer buitenlandse pensioenen afzonderlijk; LiveInNL berekent geen recht of bedrag.

02

Vraag de gemeente om Wmo-ondersteuning te onderzoeken

Wmo-ondersteuning helpt bij participatie en zelfstandig wonen en begint bij het Wmo-loket of sociale wijkteam van de gemeente. Na een melding onderzoekt de gemeente de persoonlijke situatie, behoeften, voorkeuren, bestaande zorg en wat de persoon en het netwerk zelf kunnen doen. De Rijksoverheid noemt voor dit onderzoek een termijn van uiterlijk zes weken na de melding.

Beschrijf de praktische beperking en het gewenste resultaat en vraag om gratis onafhankelijke cliëntondersteuning. Neem informatie mee over dagelijkse handelingen, de woning, mantelzorg en bestaande hulp. De gemeente beslist over een algemene of maatwerkvoorziening en vermeldt in het besluit hoe bezwaar mogelijk is.

03

Vraag blijvend intensieve zorg via het CIZ aan

De Wlz is niet automatisch de volgende stap wanneer meer hulp nodig is. Het CIZ beoordeelt of aan de wettelijke voorwaarden voor blijvend intensieve zorg wordt voldaan, waaronder een blijvende behoefte aan toezicht of 24 uur per dag zorg in de nabijheid en het niet veilig zelf kunnen inschakelen van hulp. Een diagnose alleen geeft geen Wlz-indicatie.

Gebruik de CIZ-check en aanvraagroute en lever actuele medische of behandelgegevens aan die de functionele zorgbehoefte uitleggen. Na een positieve indicatie helpt het zorgkantoor de Wlz-zorg te organiseren. Houd behandeling, wijkverpleging via de zorgverzekering en gemeentelijke ondersteuning ondertussen in hun eigen route.

04

Kies een pgb alleen binnen de goedgekeurde zorgroute

Een persoonsgebonden budget is geen zelfstandige gelduitkering. Het is een manier om goedgekeurde zorg in te kopen vanuit de Wmo, Jeugdwet, zorgverzekering of Wlz. De gemeente, zorgverzekeraar of het zorgkantoor beoordeelt of een pgb mogelijk is en of de aanvrager of vertegenwoordiger het kan beheren. Een overgang naar een andere wet behoudt het oude pgb niet automatisch.

Leg uit waarom een pgb past, maak een budgetplan, kies geschikte zorgverleners en sluit zorgovereenkomsten. Er kunnen eisen gelden voor administratie, kwaliteit, arbeidsrelaties en belasting. Een eigen bijdrage mag niet uit een Wlz-pgb worden betaald. Vergelijk zorg in natura en pgb en gebruik onafhankelijke cliëntondersteuning als de beheerlast onduidelijk is.

05

Houd medische behandeling en administratieve besluiten gescheiden

Een huisarts of specialist beschrijft gezondheid en behandeling, maar kent geen Wmo-voorziening, AOW of Wlz-indicatie toe. Gemeente, SVB, CIZ, zorgverzekeraar en zorgkantoor beslissen ieder binnen hun eigen taak. Vraag de behandelaar om relevante feiten zonder te verwachten dat een medische brief de aanvraag vervangt.

Bewaar melding, aanvraag, bewijsstukken, onderzoeksverslag en besluit. Wordt de situatie onveilig of spoedeisend, zoek dan direct passende medische of noodhulp en wacht niet op een besluit over zorg of inkomen. Volg bij bezwaar de instructie en termijn in het specifieke besluit.

Laatst bijgewerkt

13 oktober 2026

Officiële bronnen voor deze gids

Vragen en antwoorden

Is AOW hetzelfde als werkgeverspensioen?

Nee. AOW is het staatspensioen van de SVB. Werkgeverspensioen en pensioen uit een ander land staan daar los van.

Geeft een diagnose automatisch recht op Wlz?

Nee. Het CIZ beoordeelt de blijvende functionele zorgbehoefte en alle wettelijke voorwaarden, niet alleen de diagnose.

Kan ik zonder zorgbesluit een pgb aanvragen?

Nee. Een pgb hoort bij een zorgroute onder een bepaalde wet. De verantwoordelijke betaler beoordeelt het verzoek en de pgb-vaardigheid.

Wie helpt bij een gesprek over Wmo of Wlz?

Vraag om onafhankelijke cliëntondersteuning. Voor de Wmo regelt de gemeente gratis ondersteuning; ook rond langdurige zorg is cliëntondersteuning beschikbaar.

Wat nu?

Kies wat bij uw situatie past. De volgorde is niet verplicht.

Alle onderwerpen